محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود
412
تحفه خانى ( فارسى )
و يا شيرهء خرفه خمير كرده قرصها بايد ساخت هر يك يك مثقال و ازين يك قرص در شربت سكنجبين يا دوغ كه روغن ازو گرفته باشد بايد خوردن مقدار صالح از شربت با دوغ و نوع ثالث از اقسام مذكوره كه سبب در آن بسيارى اغذيه غليظه است علاج درين مقام قى آن طعام است كه موجب ثقل است به خوردن آب شبت جوشيده و عسل و نمك و سكنجبين ساده با روغن كنجد و يا به خوردن خربزه بىمزه بسيار و درين علت بهتر آنست كه يك روز دو روز گرسنه گردد و در اوقات صباح طعام قليل خورد زيرا كه گفتهاند شعر ز كم خوردن چو آهو مىدويدم * ز پر خوردن بسى را مرده ديدم و در كلام نبوى صلّى اللّه عليه و سلم واقع است در طب النّبى كه إذَا جَلَستَ فِى الطَّعَامِ وَ أنتَ تَشتَهِيهِ وَ يَقُومُ وَ أنتَ تَشتَهِيهِ اشارت به خوردن قليل است كه در نجى المخففون و هلك المثقلون و اشارتى وافى به اين معنى نيز هست و اختيار گلقند صاحبها بسيار مفيد است و بايد كه از ده درم كه قياسا هفت مثقال مىشود مىبايد زيادت نباشد و مصطگى نيم درم با او بايد آميخت و اگر در طبيعت قبضى باشد تليين طبيعت بمعجون سفرجلى پنج درم در آب گرم حل كرده صبح بايد خوردن و تا پيشين صبر بايد كرد تا عمل دارو آخر شود و در هر دو سه روز اعاده مىبايد كرد اگر اجابت قى به سهولت حاصل نشود معجون گوارش شهرياران بايد اختيار كرد و اگر بر جوع تحمل نباشد بعد از هر دو روز يك بار كباب از مرغ بايد خوردن در طرف مباح اما مقدارش بايد قليل باشد و معده صاحب علت را به مثل . . . گرم بايد نگاهداشت و يا بنهد و پنبه گرم كرده و يا سبوس و نمك كماد بايد كرد تا گرمى در معده صاحب علت پيدا شود و در خواب كردن شكم به زير نهد و برو خواب كند تا در معده حرارتى احداث